In Irak kijken veel burgers met wantrouwen en soms zelfs angst naar leger, politie en veiligheidsdiensten. Niet zonder reden: begin 2022 vonden verschillende spraakmakende incidenten plaats waarbij politieagenten hun positie misbruikten om persoonlijke vetes uit te vechten. Daarbij vielen burgerslachtoffers, waaronder vrouwen en kinderen.
Na deze incidenten vroeg de Nationale Veiligheidsadviseur PAX het hele veiligheidsapparaat te trainen, waaronder ministeries en diverse veiligheidsdiensten. Het doel was om niet langer te focussen op uniformen, bevelen en wapens, maar juist op terughoudendheid, luisteren naar burgers en het beschermen van mensenlevens.
Firas
‘Deze mensen zijn burgers, onze taak is hen te beschermen.’
Firas, commandant en deelnemer aan de training, vertelt hoe zijn houding hierdoor veranderde. ‘Onlangs werden we ingezet om een verdachte van autodiefstal te arresteren. Hij had zijn huis gebarricadeerd en schoot vanaf het dak; een collega werd geraakt. Buiten protesteerden zijn vrouw en zonen heftig om te voorkomen dat wij hem zouden oppakken. Vroeger hadden we teruggeschoten en had het snel kunnen escaleren. De man en zijn familie hadden gewond of erger kunnen raken. Maar ik dacht aan de training: deze mensen zijn burgers, onze taak is hen te beschermen. Daarom besloot ik eerst met de zonen te praten. Ik beloofde dat we niet zouden vertrekken voor hun vader zich overgaf en dat hij een eerlijk proces zou krijgen. Zo kon de man zich overgeven zonder bloedvergieten.’
Als vervolg op deze training ondersteunde PAX Iraakse beleidsmakers bij het opstellen van landelijk beleid voor de bescherming van burgers. Dit beleid geldt nu voor het hele veiligheidsapparaat in Irak, inclusief de regio Koerdistan, en is van kracht zowel in tijden van conflict als in tijden van vrede.