Arabische Gom uit Soedan

Cola, cosmetica en conflict: de onderbelichte link tussen onze boodschappen en de oorlog in Soedan.

Beeld: Ashraf Shazly/AFP/ANP

In 2025 brachten we een onderbelichte schakel in de oorlog in Soedan aan het licht: de handel in Arabische gom. Deze natuurlijke hars is verwerkt in duizenden alledaagse producten, van frisdrank en snoep tot cosmetica en medicijnen. We gebruiken het zonder te weten vrijwel allemaal op dagelijkse basis. 

Uit ons onderzoek bleek dat de handel in Arabische gom niet alleen essentieel is voor miljoenen Soedanese boeren, maar ook inkomsten oplevert voor gewapende groepen die het conflict in stand houden. De handel in Arabische gom gebeurt namelijk vaak in gebieden die onder controle staan van gewapende milities. Zo financiert deze handel strijdende partijen door plunderingen, het heffen van belastingen en de controle over illegale handelsroutes. Dit gaat om een flinke omvang, want Soedan is de grootste producent van Arabische gom ter wereld.  

Er kan alleen aan een duurzame oplossing gewerkt worden als de financiering van dit conflict wordt tegengegaan. De internationale gemeenschap mag nooit profiteren van een handel die de oorlogseconomie van Soedan in stand houdt.  

Met ons onderzoek brachten we dit abstracte en ingewikkelde verhaal over de relatie van een internationale handelsketen en een conflict terug tot een concreet en herkenbaar verhaal: de producten die we hier allemaal dagelijks gebruiken kunnen verbonden zijn met een van de grootste humanitaire crises ter wereld.   

Om een breder publiek te betrekken buiten beleidsmakers en journalisten, organiseerden we samen met Pakhuis de Zwijger het programma Cola, cosmetica en conflict. Onderzoekers, journalisten, bedrijven en betrokken burgers gingen met elkaar in gesprek over eerlijke handel en wat Nederland, Europa en individuen zelf kunnen doen voor eerlijke handel en vrede. We maakten mensen ervan bewust dat mensenrechten niet een ver-van-je-bed-show zijn, maar keuzes die bedrijven, overheden én consumenten dagelijks maken.