Tijdens UNEA-7 organiseert PAX op 10 december het evenement Voortgang boeken op het gebied van Natuur en Vrede bij UNEA: Van Beleid naar Actie. Tijdens dit evenement blikken we terug de resultaten en uitdagingen van UNEA bij het aanpakken van de milieu-aspecten van conflict. Ook verkennen we de mogelijkheden voor verdere betrokkenheid. Dit doen we met sprekers uit conflictgebieden, UNEP, het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC), de VN-Speciaal Rapporteur voor Mensenrechten en Giftige Stoffen, en milieu- en vredes-NGO’s. Tijdens deze sector-overschrijdende discussie onderzoeken we praktische mogelijkheden onderzoeken waarop UNEA kan bijdragen aan een agenda voor milieu, vrede en veiligheid – zowel via eigen initiatieven als in samenhang met bredere processen.
Er is steeds meer erkenning voor het verband tussen milieu, vrede en veiligheid binnen UNEA, zoals ook blijkt uit side-events rond Nature-based Solutions for Peace (een onderwerp waar we met UNEP aan werkten met de Catalogus over NbS voor Vrede en Veiligheid) en gesprekken over technische richtlijnen voor het beoordelen van door conflict veroorzaakte milieuschade. Daarnaast zijn er verschillende resoluties in onderhandeling waarbij NGO’s pleiten voor opname van conflictgerelateerde taal, waaronder resoluties over milieumisdrijven en antimicrobiële resistentie (AMR). Dit laatste blijft een aanzienlijk probleem in conflictgebieden, omdat oorlog zowel een bron is van AMR door vervuiling als een drijvende kracht door de verplaatsing van mensen.
Sinds 2016 ondersteunt PAX advocacy voor UNEA-resoluties die milieu-aspecten van gewapende conflicten aanpakken. Dat begon in 2015 met Resolutie 2/15 over de bescherming van het milieu in door conflict getroffen gebied. Deze resolutie bevorderde onder meer bewustwording en brede juridische discussies ter ondersteuning van de PERAC-Principes, die in 2022 werden gepubliceerd. In 2017, naar aanleiding van de verwoesting veroorzaakt door Islamitische Staat in Irak, ondersteunde PAX de door de Iraakse regering geleide UNEA Resolutie 3/1 over conflictvervuiling, die het mandaat van UNEP versterkte om te werken aan herstel na conflict. En in 2024 leidde Oekraïne de aanname van UNEA Resolutie 6/12 over milieuhulp en herstel in door conflict getroffen gebied. Deze resolutie kan dienen als een belangrijke stap voor dataverzameling over door conflict veroorzaakte milieuschade, om zo snelle sanering, herstel en wederopbouw te faciliteren.
Toch kan UNEA nog meer doen om de onderlinge verbanden tussen milieu, vrede en veiligheid aan te pakken, zowel door bestaande toezeggingen om te zetten in actie als via nieuw beleid. Daarom blijft aandacht voor deze kwesties essentieel.
