Dank aan de Oekraïners in Nederland voor het organiseren van deze bijeenkomst en voor de uitnodiging aan PAX om te spreken. En dank aan iedereen omdat jullie in zo’n grote getale aanwezig zijn!
De manifestatie van vandaag laat zien dat de solidariteit met Oekraïne leeft en sterk is. Na vier jaar Russische grootschalige invasie staan we schouder aan schouder met de Oekraïense gemeenschap – en we zullen dat blijven doen, zo lang als nodig is. Toch voelt het surreëel dat we opnieuw de afschuwelijke Russische agressie gedenken, terwijl het geweld tegen Oekraïne onverminderd doorgaat.
Het is nog surrealistischer dat de druk op Oekraïne het afgelopen jaar niet alleen komt van de meedogenloze Russische aanvallen, maar ook uit het diplomatieke domein – juist landen die Oekraïne als bondgenoten beschouwt. De cynische pogingen van de regering-Trump om Oekraïne te dwingen tot een ‘vrede’ die meer lijkt op een overgave dan op een rechtvaardige vredesovereenkomst, zijn diep verontrustend.
Er is geen twijfel mogelijk: niemand verlangt meer naar vrede dan de Oekraïners. Want het zijn de Oekraïners die doodvriezen en dagelijks ontberingen lijden terwijl Rusland burgers terroriseert door energie-infrastructuur te bombarderen. Het zijn Oekraïners die met hun leven betalen, die geliefden verliezen, elke dag van deze oorlog. Het zijn Oekraïners die in angst wachten op het nieuws over familieleden of vrienden die gevangen worden gehouden door Rusland. En het zijn Oekraïners die ontheemd zijn geraakt, die hun huizen missen; iets wat velen van jullie die hier vandaag staan, maar al te goed kennen.
Oekraïners willen en verdienen een rechtvaardige en duurzame vrede – geen overgave. We weten wat een zogenaamde ‘vrede’ op Russische voorwaarden inhoudt: bezetting, onderdrukking en terreur. Dit is wat er gebeurt in de gebieden die sinds 2014 onder Russisch bewind kwamen te staan en in die gebieden die na de grootschalige invasie zijn ingenomen. Daar zijn duizenden burgers slachtoffer zijn geworden van willekeurige detentie, marteling en executie. Van de onbeschrijfelijke gruwelen in Boetsja tot de massagraven in Izjoem en de ontvoering en gedwongen russificatie van tienduizenden Oekraïense kinderen: Rusland heeft systematisch geprobeerd de Oekraïense identiteit uit te wissen en elke vorm van verzet tegen zijn koloniale overheersing te breken.
We moeten alles in ons vermogen doen om dit te stoppen. Oekraïne moet de politieke, economische en militaire steun krijgen die het nodig heeft – om zichzelf te verdedigen en voor een sterke onderhandelingspositie voor een duurzame vrede.
Maar steun voor Oekraïense zelfverdediging is niet genoeg. We moeten ook Ruslands vermogen om deze agressie voort te zetten verzwakken. Dat maakt het des te belangrijker om de Russische oorlogseconomie verder te verzwakken door sancties te versterken en te handhaven, de diplomatieke druk op het Kremlin op te voeren en internationale aansprakelijkheidsmechanismen te versterken. En er moeten duidelijke en tastbare veiligheidsgaranties voor Oekraïne komen om een voortzetting van deze oorlog of een nieuwe Russische invasie in de toekomst te voorkomen.
Echte vrede vereist meer dan alleen een einde aan het geweld. We moeten Oekraïne steunen in zijn streven naar rechtvaardigheid, verantwoording en herstel. De bescherming van de Oekraïense bevolking moet centraal staan in elk vredesproces, met betekenisvolle participatie van de Oekraïense samenleving bij het vormgeven van de uitkomst.
Rusland moet verantwoordelijk worden gehouden voor de verwoesting die het heeft aangericht en de oorlogsmisdaden die het heeft begaan. Zijn bezittingen moeten worden gebruikt om de wederopbouw van Oekraïne te financieren en slachtoffers te compenseren.
En we moeten Oekraïne steunen in zijn economisch herstel en zijn EU-aspiraties – voor een democratische, soevereine en vrije toekomst.
Door vandaag achter Oekraïne te staan, staan we ook op voor het internationale recht. Voor vrede en veiligheid voor ons allemaal in Europa. Voor onze gemeenschappelijke toekomst waarin rechtvaardigheid zegeviert.
Binnen Nederland kan Oekraïne rekenen op onze sterke en voortdurende steun. We roepen leiders in heel Europa op om hun toezeggingen aan Oekraïne en een rechtvaardige en duurzame vrede na te komen.
Laten we niet vergeten waar onze waarden voor staan en wat er op het spel staat. Laten we vastberaden blijven staan aan de zijde van Oekraïne. Dankjewel.
