Regeerakkoord: nieuwe kabinet laat na echt te investeren in vrede

Als we het regeerakkoord vergelijken met de plannen van het vorige kabinet, dan zien we vooruitgang. Het zou echter een fout zijn om het vorige extreemrechtse kabinet als uitgangspunt te nemen. We mogen het extreemrechtse gedachtegoed niet normaliseren. De keuze van D66, het CDA en de VVD om mee te gaan in een wapenwedloop en nauwelijks te investeren in zaken die bijdragen aan vrede is niet te verkopen. Juist niet in een tijd als deze, waarin spanningen hoog oplopen. De breuk met het vorige kabinet is positief, maar niet genoeg voor een vreedzame samenleving.

Tijdens de formatie gaven we dertien adviezen die écht inzetten op rechtvaardig en inclusief vredesbeleid. Dit is wat ons met die adviezen in het achterhoofd opvalt in het regeerakkoord:

Voor duurzame vrede zijn internationale samenwerking en diplomatie cruciaal. We zien dat hier weer geld voor wordt vrijgemaakt en daarover zijn we positief. Het gaat helaas om kleine bedragen. De VN-norm om 0,7 procent van het nationale inkomen aan internationale samenwerking te besteden, wordt hiermee zeker niet behaald.

De investeringen staan bovendien in schril contrast tot de mega-investeringen in Defensie die het aanstaande kabinet wil doen. Het committeert zich aan de NAVO-/Trump-norm van 3,5% van het nationaal inkomen (plus 1,5% voor gerelateerde zaken). Deze willekeurig norm moet juist heroverwogen worden. De investeringen bieden schijnveiligheid voor Europa en de rest van de wereld en dragen bij aan een gevaarlijke wapenwedloop.

Dit kabinet gaat terug in de tijd als we kijken naar de passage over kernwapens. De drie partijen staan constructief tegenover het versterken van Europese nucleaire afschrikking. Dit gaat dus over het versterken van illegale massavernietigingswapens en dat staat haaks op internationale afspraken, die verplichten tot kernontwapening. De inzet op kernontwapening ontbreekt überhaupt in dit regeerakkoord, terwijl eerdere kabinetten dit wel opnamen.

Ook wat betreft wapenhandel lezen we zorgwekkende plannen. Het nieuwe kabinet wil toetreden tot het verdrag van Aken, wat Nederlandse wapenexport die in strijd is met het Europese exportcriteria faciliteert. Dit gaat in tegen wat er nodig is: géén Europese of Nederlandse wapens naar Soedan, Israël, of dictaturen en landen waar mensenrechten of het oorlogsrecht geschonden worden. Burgers zijn hiervan immers altijd het slachtoffer.

Het is absurd dat D66, het CDA en de VVD geen enkele extra maatregel voorstellen tegen Israël, dat nog steeds genocide pleegt in Gaza. Geen stevige sancties, geen wapenembargo. Dat is op geen enkele manier meer te verantwoorden. In het akkoord wordt gesproken over inzet tegen straffeloosheid, maar de partijen werken dit niet uit. Het is van groot belang dat dit wel gebeurt én wordt toegepast.

Positief is dat de steun aan Oekraïne onverminderd blijft. Het is hierbij belangrijk dat de Oekraïense bevolking nadrukkelijk betrokken wordt bij onderhandelingen over vrede in het land.

De afgelopen jaren is het vredesbeleid verwaarloosd, terwijl dreiging en conflict toenemen. Er moet daarom nu geïnvesteerd worden in vrede. We roepen D66, CDA en VVD en alle andere partijen in de Tweede Kamer op om alsnog te komen met ambitieuze plannen voor vrede.