Opnieuw naar de rechter om F-35 onderdelen

Beeld: Lex van Lieshout/ANP

27 mei 2024

Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum starten opnieuw een kortgeding tegen de Nederlandse Staat. We zien namelijk dat de staat de eerdere uitspraak niet correct uitvoert door niet iedere uit- en doorvoer van F-35 onderdelen met mogelijke eindbestemming Israël te staken. Onze pogingen om de regering tot helderheid en volledige naleving te bewegen, blijven helaas zonder resultaat.

Het gerechtshof in Den Haag besliste op 12 februari 2024 dat Nederland moet stoppen met de door– en uitvoer van F-35-onderdelen naar Israël. Het Hof oordeelde dat er een duidelijk risico bestaat dat met de F-35-gevechtsvliegtuigen van Israël ernstige schendingen van het humanitaire oorlogsrecht worden gepleegd in Gaza. De regering heeft sindsdien de verantwoordelijkheid om iedere export waarvoor dit risico bestaat, te doen stoppen.

Bugerdoden door F-35 bombardementen

Dat we opnieuw de gang naar de rechter maken is helaas onvermijdelijk. ‘Dagelijks sterven kinderen en burgers in Gaza door bombardementen. Daarbij wordt ook de F-35 ingezet,’ zegt PAX-directeur Rolien Sasse, ‘Het is onaanvaardbaar dat de Staat ondanks het glasheldere arrest van het gerechtshof niet alle leveringen van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël tegenhoudt. Wij betreuren het dat we opnieuw naar de rechter moeten om te zorgen dat de Staat het arrest volledig uitvoert.’

Iedere F-35 begint in Nederland

Het European Regional Warehouse in Woensdrecht is verantwoordelijk voor de distributie van F-35-onderdelen naar afnemers in Europa en Israël. Nederlandse bedrijven, waaronder Fokker, maken onderdelen die geleverd worden aan Amerikaanse bedrijven voor de bouw van de F-35.  ‘Israëlische F-35’s worden in de VS gebouwd met Nederlandse onderdelen, legt Liesbeth Zegveld, advocaat namens de drie organisaties, uit: ‘Iedere F-35 begint in Hoogeveen, bij Fokker. Dat mag niet en de Staat weet dat. Daarom vragen we de rechtbank een dwangsom op te leggen aan de Staat zodat het iedere export van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël daadwerkelijk stopt.’

Oxfam Novib, The Rights Forum en PAX hebben de regering meermalig om opheldering gevraagd, maar we hebben uiteindelijk alleen een afschrift van een Kamerbrief ontvangen. Daarin wordt een duidelijk beperktere uitleg van het arrest gehanteerd. Op vragen over de eindbestemming van in Nederland geproduceerde onderdelen voor F-35’s hebben we geen antwoorden gekregen.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief