‘Op een dag zijn we vrij’

Duaa Hirbawi

Haar ouders vonden het eerst maar niks dat Duaa Hirbawi (25) zich aansloot bij Khazaaen, een Palestijns sociaal archief in Oost-Jeruzalem. – Dit archief is wereldwijd toegankelijk voor onderzoekers en publiek. – Haar ouders waren bang dat ze in de problemen zou komen, maar inmiddels zijn ze trots dat hun dochter voor een organisatie werkt die de identiteit van Palestijnen wil beschermen, archiveren en vieren.

‘Om een goed beeld te krijgen van de Palestijnse identiteit praat ik met jong en oud en lees alles wat ik kan vinden over onze geschiedenis. Ik wil weten wie we zijn, waar we vandaan komen, hoe we zijn opgevoed en opgegroeid. En: hoe we naar de wereld kijken. Ik wil álles weten. Palestijnen hebben heel lang hun mond gehouden, we durfden niks te zeggen. Sterker nog: we móchten niks zeggen van onze bezetters. We deden er niet toe. Ik voel me vereerd en ben trots dat ik mensen nu een stem kan geven.’

Voordat Duaa bij Khazaaen aan de slag ging, werkte ze op een Israëlische universiteit. ‘Ik had goede beoordelingsgesprekken, maar toen mijn leidinggevende hoorde dat ik als vrijwilliger voor Khazaaen ging werken, ben ik ontslagen. Dat is de prijs die ik betaalde voor mijn keuze. Dat is dan maar zo; ik wil niet ergens werken waar ik niet thuishoor.

De omstandigheden waarin we in Oost-Jeruzalem leven zijn uitdagend. Er is weinig werk en ik moet bijvoorbeeld elke dag door een checkpoint. Maar ik blijf optimistisch. Ik zag met eigen ogen dat een kleine moeite veel verschil kan maken. Ik leer heel graag hoe ik alles nóg beter kan archiveren. Zo hoop ik een waardevolle bijdrage te leveren aan een sterke Palestijnse gemeenschap.’

Mjadi Abu Sneineh

‘Door de Israëlische bezetting heb ik vaak het gevoel dat ik niet thuishoor in Jeruzalem. Ik mag hier niet zijn wie ik wil zijn. Doordat we voortdurend omringd zijn door militairen en politie heb ik altijd het gevoel dat ik iets fout doe. Alsof mijn identiteit wordt weggevaagd. Dat wil ik niet. Daarom sloot ik me aan bij Khazaaen,’ vertelt Mjadi Abu Sneineh (31) die ook als arts in een kliniek werkt.

‘Door te helpen bij de opbouw van dit archief rond de Palestijnse identiteit heb ik niet alleen het gevoel dat ik er zelf meer toe doe, maar ook dat ik iets bijdraag aan de Palestijnse gemeenschap. Dat vind ik mooi, want de bezetters willen juist niet dat we iets voor onszelf doen. Dat proberen ze op alle mogelijke manieren tegen te houden.

Door dit werk ging ik mezelf én mijn familie veel vragen stellen. Over hun levens. Over hun roots. Ik wist eerder niet eens hoe mijn ouders in Jeruzalem terecht zijn gekomen. Aanvankelijk waren ze heel huiverig om hun verhaal te vertellen, ze waren niet gewend dat iemand naar ze luisterde. Maar ik bleef doorvragen en zo hoorde ik bijvoorbeeld onlangs pas dat mijn moeder vroeger aan tal van demonstraties tegen de bezetting deelnam. Al die nooit-vertelde verhalen komen nu naar boven en worden opgeslagen in het archief. Ik geloof dat dat de onderlinge band tussen Palestijnen sterker maakt en daar gaat het natuurlijk om.

Ik weet eerlijk gezegd niet wat ik van de toekomst kan verwachten. Ik vind het zinvol om dit werk te doen en wil graag meebouwen aan een Palestijnse staat. Daar wil ik zoveel mogelijk voor doen. En één ding weet ik zeker: op een dag zullen we vrij zijn en Palestina zal vrij zijn.’

Basil Hamda

‘Ik sloot me aan bij het Palestijns Centrum voor Vrede en Democratie, omdat we als jongeren in een complexe realiteit leven. Onze rol is om niét te wachten op de toekomst, maar om die zélf te creëren,’ vertelt Basil (27). ‘Door trainingen te volgen bij dit centrum leerde ik hoe jongeren hun stem kunnen laten horen, hun rechten kunnen opeisen en op een vreedzame en georganiseerde manier marginalisatie kunnen tegengaan. Als vrijwilliger nam ik deel aan projecten in verschillende provincies, gericht op het versterken van participatie en actief burgerschap.

Het draait overigens niet alleen om het volgen van trainingen, nee, het is een veel groter proces, waarin we werken aan bevrijding en bewustzijn over onze plek in de samenleving en wat we daaraan kunnen veranderen, Hierdoor herstelt het vertrouwen van mensen in hun eigen vermogen om dingen van binnenuit te kunnen veranderen. Een zwakke, verdeelde samenleving kan zich niet actief tegen bezetting verzetten, kan geen democratie opbouwen. Daarom geloof ik dat het maatschappelijke en gemeenschapswerk van PCPD een vorm van vreedzaam verzet en nationale opbouw is.

Mijn familie gelooft ook sterk in het belang van mijn werk en moedigt me ondanks moeilijkheden en risico’s aan om door te zetten. Hun steun geeft me grote morele kracht en helpt me te blijven deelnemen aan activiteiten en initiatieven gericht op het versterken van de veerkracht in de gemeenschap.

Het leven is hier niet eenvoudig. Het voelt vaak alsof je
een in openluchtgevangenis woont, maar door het staakt-
het-vuren in Gaza en de groeiende internationale erkenning
van de staat Palestina, vindt er een verschuiving plaats. De wereld luistert meer dan ooit naar het Palestijnse verhaal. Dat motiveert me ook door te gaan met dit werk.’

Lamees Helal Mohammed Abu Hamed

‘Ik wil graag leren hoe we media en dialogen kunnen gebruiken om gelijkheid en vrede te bevorderen. Ik wil graag bijdragen aan een positieve verandering, vooral voor jongeren en vrouwen,’ vertelt advocaat Lamees Helal Mohammed Abu Hamed (32). ‘Ik droom ervan ooit een belangrijke politieke functie te bekleden waarin ik écht verandering kan brengen. En daarom heb ik me bij dit Centrum voor Vrede en Democratie aangesloten.

Van PCPD leerde ik hoe ik mijn ideeën effectiever kan verwoorden, hoe ik mediatools kan gebruiken om betekenisvolle verhalen te vertellen en wat de impact van teamwork is. Zelfs kleine inspanningen die uit het hart komen, kunnen verschil maken. Inmiddels heb ik ook goed inzicht in politiek werk. Mijn vaardigheden zijn aanzienlijk verbeterd. Dat geeft me zelfvertrouwen en hoop voor de toekomst.

Ik woon in Nablus, in het Balata-vluchtelingenkamp. Vanwege de bezetting, de interne politieke verdeeldheid, het gebrek aan werk en het gevaar om tussen steden te reizen, is het leven hier niet gemakkelijk. Elke dag brengt nieuwe uitdagingen. Ik probeer momenten van geluk te vinden, al zijn die bijna zeldzaam geworden.

De toekomst is voor mij een mix van hoop en verantwoordelijkheid. Ik weet dat de weg die voor ons ligt niet eenvoudig is, maar ik geloof dat er verandering mogelijk is als we daar met vastberadenheid en vertrouwen aan blíjven werken. Ik droom van een toekomst waarin de stemmen van jongeren en vrouwen gehoord worden. Een wereld waarin gerechtigheid en vrede realiteit worden. Een wereld waarin we niet langer alleen maar een droom najagen.’