Kort nadat de VS en Israël eind februari de illegale aanval op Iran openden, viel Israël Libanon aan. De resultaten zijn schrikbarend: zo’n 2300 doden, meer dan 7500 gewonden en 1.2 miljoen mensen op de vlucht. Als altijd bij oorlogen van Israël zijn ook deze keer vooral burgers slachtoffer. Tientallen hulpverleners en ook journalisten zijn gedood – misdaden die gepaard gaan met straffeloosheid. Sinds vorige week donderdag geldt er een staakt-het-vuren voor tien dagen.
Dit geweld tegen Libanon ging gepaard met een Israëlische invasie. Een strook van zo’n tien kilometer in het zuiden wordt inmiddels bezet. Net als eerder in Gaza, wordt ook hier door Israël nu een ‘gele lijn’ opgetrokken – een nieuwe grens. Meer dan 55 dorpen zijn hierdoor niet langer toegankelijk voor Libanezen. Grootschalige sloopwerkzaamheden door Israël worden in deze zone gerapporteerd. Scholen, watervoorzieningen en andere civiele objecten worden vernietigd. Burgers die toch naar huis in bezet gebied proberen te gaan, worden beschoten.
Opmerkelijk is bovendien dat de ‘gele lijn’ door Israël lijkt te worden doorgetrokken de zee in, zoals te zien op een deze week gepubliceerde kaart van de Israëlische krijgsmacht. Hierdoor ligt een gasveld, dat vooralsnog grotendeels in Libanese handen is, opeens in Israëlische kustwateren, wat ongetwijfeld geen toeval is.
Ondanks het staakt-het-vuren gaat het Israëlische geweld in Libanon door. Woensdag werd bijvoorbeeld nog een journalist gedood en een raakte een andere gewond. Bij andere aanvallen diezelfde dag werden eveneens Libanezen gedood. Ook op dit punt is de situatie dus te vergelijken met Gaza, waar sinds het ‘staakt-het-vuren’ zo’n 800 Palestijnen door Israël zijn gedood.
Alles wijst op een nieuwe, langdurige bezetting in Libanon. En de ambities reiken verder. Israëlische ministers hebben immers aangegeven een nog veel groter gebied te willen annexeren, tot aan de Litanierivier. De ‘gele lijn’ in Libanon zou in de toekomst dus zomaar, alweer net als in Gaza, verder kunnen opschuiven.
Dit is overigens verre van de eerste ronde van geweld tegen Libanon. In september 2024 opende Israël eveneens de aanval, ook toen resulterend in duizenden doden en vele misdaden, onder andere door exploderende piepers. Deze aanval werd door allerlei experts in dienst van de VN een angstaanjagende schendingen van het internationaal recht genoemd. Het bestand dat in november dat jaar werd overeengekomen, is sindsdien duizenden keren door Israël geschonden.
Ook in eerdere decennia was er strijd, zoals in de zomer van 2006, die leidde tot ongeveer 1200 doden, merendeels burgers. Bezetting van Libanon is evenmin nieuw. Van 1982 tot 2000 bezette Israël al eens het zuiden van het land. Dat leidde toen tot de oprichting van Hezbollah, die zich verzet tegen Israëlische aanwezigheid in het zuiden en geregeld raketten afschiet op Israël, ook afgelopen maanden.
Het Nederlandse kabinet staat erbij en kijkt ernaar. Net als eerder met betrekking tot Gaza is de politieke reactie zwaar onder de maat. De regering veroordeelt wél de aanvallen van Hezbollah, maar weigert de Israëlische aanvallen op Libanon te veroordelen, ondanks de vele burgers die willens en wetens zijn en nog steeds worden gedood. Dit is onacceptabel. Nederland (en de EU) moet ook het Israëlische geweld tegen Libanon veroordelen en erop aandringen dat verantwoordelijken voor oorlogsmisdaden worden vervolgd. Ook moet ingezet worden op een echt en bovendien permanent staakt-het-vuren en beëindiging van de Israëlische bezetting. Stevige druk op Israël, waaronder sancties en een volledig wapenembargo, is hiervoor nodig. Belangrijk hierbij is dat het kabinet zich niet verschuilt achter de EU, waar blokkades van enkele landen effectief optreden onmogelijk maakt.
Dit artikel van Thomas van Gool verscheen eerder in Trouw
