Miljoenennota: PAX vraagt meer geld voor diplomatie en burgeractivisme

Beeld: In een reactie op de Miljoenennota die op Prinsjesdag gepresenteerd is, bepleit PAX dat de regering meer geld zou moeten bestemmen voor diplomatie en voor burgerinitiatieven die in conflictre

16 september 2014

“Een actief buitenlands beleid, gericht op vrede en veiligheid in landen en regio’s waar deze in het gedrang zijn, is relevant en in ons belang”, zo stelt het kabinet in de Troonrede 2014. In de miljoenennota ontbreekt echter een geloofwaardige aanzet voor een lange termijn strategie waarmee Nederland kan bijdragen aan internationale oplossingen voor het huidige oorlogsgeweld. Dat concludeert PAX in een eerste reactie op de vandaag gepresenteerde Miljoenennota, die vooral reactief van aard is. PAX wil meer geld voor de Nederlandse diplomatie en voor burgerinitiatieven die in conflictregio’s bijdragen aan veranderingen van binnenuit.

Algemeen directeur Jan Gruiters zou na een zomer vol geweld een Miljoenennota verwachten die minder reactief is en een aanzet geeft voor een doordachte politieke strategie voor vrede en veiligheid in onzekere tijden. “In plaats van strategische investeringen in de Nederlandse diplomatie kiest de regering voor een symbolische verhoging van het Defensiebudget. Dat is een oude Pavlov reflex. Initiatieven voor taakspecialisatie ontbreken. Ook lijkt de regering zich aan te willen sluiten bij pogingen gewapend extremisme met militaire middelen uit te roeien terwijl de daarvoor noodzakelijke politieke strategie ontbreekt. Ze lijkt vergeten te zijn dat het meedogenloos geweld van de Islamitische Staat (IS) floreert op de puinhopen van eerdere mislukte militaire interventies en politieke nalatigheid.” Gruiters signaleert wel kleine stapjes op gebied van bilaterale en Europese defensiesamenwerking. “Het Nederlandse EU-voorzitterschap 2016 biedt een kans om Europese samenwerking in het kader van het Gemeenschappelijke Veiligheids- en Defensiebeleid een stap verder te brengen.”

Burgerinitiatieven
De verhoging van het noodhulpbudget is zeker nodig. Maar Gruiters meent dat verhoging van proactieve steun aan burgerinitiatieven in het Midden-Oosten en andere conflictgebieden evenzeer noodzakelijk is. “Burgerinitiatieven zijn essentieel voor veranderingen van binnenuit en voor een inclusieve politiek in landen als Irak, en dat ziet PAX onvoldoende terug in de begroting.” PAX is blij met de voorgenomen versterking van de diplomatie en ambassades in (nabije) conflictregio’s, maar zal in de Tweede Kamer pleiten voor het verruimen van de financiële middelen daarvoor evenals voor de ondersteuning van civiele groepen die een essentiële bijdrage leveren aan veranderingen van binnenuit in conflictregio’s. “IS verliest alleen als het de steun van soennitische gemeenschappen in Irak verliest en de regering in Bagdad een meer inclusieve, op burgerrechten gebaseerde koers kiest.”

Daadkracht
Politici staan in deze tijd voor enorme uitdagingen en zoeken naar een doeltreffend antwoord op de beelden van slachtoffers van geweld, signaleert Gruiters. “Politici zijn kwetsbaar voor kritiek als zij onvoldoende daadkracht tonen en op korte termijn geen resultaten boeken. Misschien verklaart dat de reactieve inslag en daadkrachtige toon.” Illustratief is het beleid met betrekking tot de Syrië-gangers. “Natuurlijk moeten de risico’s van radicalisering in Nederland niet worden onderschat. Maar de reacties in de media en van de regering lijken elkaar te willen overtreffen in daadkracht. Mijn zorg is echter dat de met daadkracht bepleite korte termijn maatregelen op de lange termijn niet alleen weinig effect sorteren maar ook contraproductief zullen blijken te zijn; en de radicalisering die we willen bestrijden, juist aanwakkeren. De kans is niet denkbeeldig dat we met het bombarderen van IS soennitische gemeenschappen juist in de armen van IS drijven.”

Symptoombestrijding
Het begrotingsdebat over buitenlandpolitiek en defensie moet niet enkel gaan over symptoombestrijding en korte termijn maatregelen, stelt Gruiters. “Meer dan ooit is er behoefte aan een fundamenteel debat over de politieke strategie in het Midden-Oosten en tegenover Rusland. Welke lessen trekken wij uit militaire mislukkingen en politieke fiasco’s in het Midden-Oosten? Spelen handelsbelangen een steeds grotere rol ten koste van diplomatie en wat zijn daarvan de gevolgen? Welke politieke strategie hebben we om gewapend geweld te beteugelen en burgers te beschermen? Meer dan ooit is daarover politiek debat noodzakelijk. Het besef van die noodzaak spreekt niet uit de Miljoenennota.”

Steun ons vredeswerk en onze activiteiten

Word donateur van vredesorganisatie PAX of steun ons met een eenmalige bijdrage. Iedere gift is hard nodig en waarderen wij enorm. Bedankt!