Het werk van Munir Nuseibah richt zich op gedwongen verplaatsing en internationaal recht. Hij is ook algemeen directeur van het Community Action Center (CAC), een vereniging die zich inzet voor de empowerment van de Palestijnse gemeenschap in Oost-Jeruzalem.
Je bent mensenrechtenadvocaat en academicus. Wat heeft je geïnspireerd om deze academische en professionele weg in te slaan?
Ik ben opgegroeid onder bezetting in Palestina. Ik zag voortdurende aanvallen op mensenlevens, veiligheid en waardigheid. Ik groeide op in een omgeving waar een vredesproces begon, maar dat uiteindelijk mislukte. In plaats daarvan werden er controleposten geïnstalleerd. Als gevolg van het Israëlische regime werd ik gescheiden van mijn familie in de Gazastrook.
Hierdoor heb ik al vroeg besloten dat ik rechten wilde studeren. Mensenrechten zijn de universele taal waarmee we bevrijding kunnen bereiken die waardigheid voor iedereen garandeert. Mensenrechten kunnen worden gebruikt als een weg vooruit, en internationaal recht als een universele taal die ook kan helpen om de menselijke waardigheid te garanderen en te verbeteren.
Hoe denk je na al die jaren over internationaal recht?
Mensenrechten zijn echt prachtig op papier, maar zodra het aankomt op de toepassing en handhaving van mensenrechten, word je altijd opgeschrikt door politiek. Politiek is de vijand van mensenrechten. Mensenrechten worden vaak gebruikt als middel om standpunten van staten te rechtvaardigen of om bepaalde standpunten te rechtvaardigen, maar in andere omstandigheden worden mensenrechten totaal onbelangrijk en verwaarloosbaar.
Toch denk ik dat het de moeite waard is om op dit gebied te blijven werken. Ondanks alles wat we de afgelopen anderhalf jaar hebben gezien, ondanks het feit dat we getuige zijn van een genocide in de 21e eeuw, denk ik nog steeds dat we een systeem van mensenrechten nodig hebben. We moeten gebruik maken van de universele taal van gedeelde principes, waarin menselijke waardigheid als iets heiligs wordt erkend. Dit is de juiste boodschap om aan te blijven werken. En ik geloof dat zelfs als ik het niet in mijn leven zie, het niet uitmaakt. Mensen hoeven niet per se het zaadje te planten en de boom te zien. Ik zou dat natuurlijk wel willen. Maar zelfs als ik het niet zie, is het prima. Ik ben gelukkig, omdat ik het gevoel heb dat ik het juiste doe en de juiste principes uitdraag voor mezelf en voor alle anderen in de wereld.
Wat is jouw visie voor CAC?
Mijn visie is dat we het internationaal recht kunnen gebruiken om een einde te maken aan apartheid, genocide en andere oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Ik wens dat het internationaal recht het kader wordt voor het oplossen van alle politieke problemen waar we de afgelopen decennia mee hebben geworsteld. Internationaal recht en mensenrechten zijn menselijke principes. Ze behoren niet toe aan één specifieke natie. Ze vertegenwoordigen ons en zijn beter dan onze specifieke identiteiten, zoals nationale identiteiten, religieuze identiteiten en etnische identiteiten. Ze zijn veel inclusiever. Als we erin slagen om onze problemen op te lossen via het internationaal recht, kunnen we dingen echt veranderen.
Kun je enkele succesverhalen van CAC delen?
Ja, we hebben verschillende successen geboekt.
Een voorbeeld hiervan is de Legal Services Unit: We zijn er in geslaagd Palestijnse kinderen te registreren van wie de registratie werd tegengehouden door het Israëlische rechtssysteem. De registratie van een kind in het bevolkingsregister verandert zijn of haar leven. Want als je een kind niet registreert, heeft het geen status, geen identiteitskaart. Het kan nooit reizen of zelfs maar verhuizen binnen zijn eigen stad. Door ons werk, is het leven van deze kinderen positief veranderd.
Op het gebied van Advocacy hebben we internationale resoluties beïnvloed. Zo hebben we bijvoorbeeld invloed gehad op een resolutie die is aangenomen door de Afrikaanse Commissie voor Mensen- en Volkerenrechten als resultaat van onze advocacy missies. Dit betekent dat ze met verschillende landen hebben gesproken en het belang van de resolutie hebben benadruk.t
Hoe is je werk bij CAC veranderd sinds 7 oktober 2023?
Het is heel erg veranderd. Vóór 7 oktober werkten we volgens onze specialisatie in sociale en economische rechten op het gebied van wonen en verblijfsrechten. Het grootste deel van ons werk was vooral gericht op Jeruzalem. Na 7 oktober werd dat anders. Palestijnse mensenrechtenorganisaties in Gaza werden vernietigd en hun medewerkers raakten ontheemd. Ze konden niet meer in Gaza werken. Dit betekende dat CAC moest ingrijpen. Iedereen moest ingrijpen en de zaken waar ze aan werkten vertegenwoordigen, en zo snel en krachtig mogelijk tegen de genocide werken.
Dus dit zorgde ervoor dat ons werk zich in de eerste plaats ging richten op Gaza. Want wat er in Gaza gebeurde, en nog steeds gebeurt, is overweldigend. We kunnen niet als verschillende gespecialiseerde groepen regionaal blijven werken. We moeten veel sterker coördineren en aan meer strategische doelen werken om eerst de genocide te stoppen en daarna gerechtigheid te zoeken.
Samenwerken met gelijkgestemde partners lijkt erg belangrijk voor je werk.
Dat klopt. Ik ben niet alleen. Ik heb partners en vrienden, overal ter wereld, die ook in dezelfde taal geloven en dezelfde boodschap uitdragen.
Ik maak deel uit van een gemeenschap van mensenrechtenverdedigers die samenwerken. Ook al kennen we elkaar niet, we hebben hetzelfde doel. Dat is bevredigend, omdat deze beweging – ook al heeft ze te kampen met tegenslagen, uiteindelijk in staat zal zijn om deze agenda van mensenrechten vooruit te helpen.
Wat wens je van de Nederlandse regering?
De Nederlandse regering moet een einde maken aan haar medeplichtigheid aan Israëlische oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. De Nederlandse regering handelt nog steeds in wapens met Israël, ook al zien ze wat internationale gerechtshoven over Israël hebben besloten. Stel je voor dat het Internationaal Gerechtshof over een paar jaar heeft vastgesteld dat Israël genocide heeft gepleegd. Wat zou dan de positie van Nederland zijn? Het zou zich in een verschrikkelijke positie bevinden.
Dit is wat we hebben geleerd van de geschiedenis: als je niet vroeg genoeg je verantwoordelijkheid neemt, zal er genocide plaatsvinden. We hebben het gezien in de Holocaust. We hebben het gezien in Rwanda. We hebben het vele malen gezien in de geschiedenis. Hebben we niet genoeg lessen uit de geschiedenis om van te leren? De huidige Nederlandse regering wil hier niet van leren.
Voor het beste van de mensheid en voor het beste van Nederland moet de Nederlandse regering actie ondernemen.
PAX en het Community Action Center
Palestijnen in Oost-Jeruzalem ondergaan voortdurende schendingen van woon- en verblijfsrechten, zoals gedwongen huisuitzettingen, sloop van woningen en intrekking van verblijfsvergunningen. We werkten samen met het Community Action Center van de Al-Quds Universiteit aan gerichte lokale en internationale belangenbehartiging om deze onrechtvaardigheden aan te pakken, verantwoordingsplicht te bevorderen en Palestijnse stemmen wereldwijd te versterken.
