Met de laatste zitting op donderdag 28 mei 2026 nadert de grootste en belangrijkste rechtszaak uit de Zweedse geschiedenis zijn einde. Naar verwachting zal de rechtbank eind 2026 uitspraak doen.
De zaak
De verdachten, Ian Lundin en Alex Schneiter, worden beschuldigd van medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden in Zuid-Soedan. Zij zouden tussen 1999 en 2003 de regering van Soedan herhaaldelijk hebben gevraagd om militair om bescherming te bieden tegen plaatselijke gewapende groepen, in de wetenschap dat het regeringsleger en daarmee verbonden milities systematisch oorlogsmisdaden pleegden. De oorlog die daar het gevolg van was, heeft naar schatting 12.000 mensen het leven heeft gekost en diepe wonden in de samenleving geslagen die verre van geheeld zijn.
Het Zweedse Openbaar Ministerie heeft tegen Ian Lundin de maximale straf van tien jaar en voor Alex Schneiter van zes jaar gevangenschap geëist. Tegen Lundin/Orrön Energy eist het Openbaar Ministerie ontneming van €230 miljoen aan criminele winst. De rechtbank doet over een half jaar uitspraak.
Waarom is de zaak zo belangrijk?
De zaak Lundin is niet alleen van belang voor de tienduizenden slachtoffers in Zuid-Soedan. Het is ook een doorbraak voor de internationale rechtsorde omdat, voor de eerste keer sinds de processen van Neuremberg in 1948, managers van grote ondernemingen terechtstaan voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden. Inmiddels komt er ook een grote zaak aan in Frankrijk tegen het cementbedrijf Lafarge. Juristen verwachten dat er door deze zaken een einde komt aan de feitelijke straffeloosheid van ondernemingen die zich al te gemakkelijk aanpassen aan omstandigheden van misdadig onrecht en geweld. Als gevolg van de rechtszaak tegen Lundin passen ondernemingen hun risicoanalyses in conflictgebieden al aan.
We hebben in 2010 de zaak Lundin aangebracht bij het Zweedse Openbaar Ministerie in de hoop op genoegdoening voor de slachtoffers. Onder de 92 getuigen die door de rechtbank zijn gehoord waren 34 Zuid-Soedanese slachtoffers. Hun persoonlijke ervaringen vormen essentieel bewijs dat de bevolking systematisch werd aangevallen, vermoord, verjaagd, en bestolen. Een deel van deze getuigen zijn geïntimideerd, bedreigd, en aangevallen met als doel de rechtsgang te verstoren. Er is in Zweden een strafrechtelijk onderzoek geopend naar de rol van Ian Lundin en Alex Schneiter bij deze misdaden. Wij staan de bedreigde getuigen hierin bij.
Met het einde van de rechtszaak in zicht, hopen we dat er ook een einde aan de straffeloosheid in zicht is. Slachtoffers verdienen na al die jaren eindelijk rechtvaardigheid en genoegdoening. Hiermee kan er hopelijk ruimte komen voor de heling van de wonden die dit conflict heeft nagelaten.
Meer weten?
Op onze Unpaid Debt-pagina vind je meer informatie over de rechtszaak en bekijk je video’s van slachtoffers die hun verhaal delen.
In podcastserie Lundin War Crimes Trial kun je de rechtszaak volgen. Verschillende episodes zijn gemaakt in Nuer en worden op radio uitgezonden om de gemeenschappen over het proces te informeren.
De procesverslagen van de rechtszaak zijn te vinden bij Civil Rights Defenders en Jusitice Info.
