Israël pleegt genocide in Gaza. Meer dan 63.000 Palestijnen zijn, in een conservatieve telling, inmiddels gedood – een getal dat dagelijks verder oploopt. Zo goed als elk gebouw in de smalle kuststrook is beschadigd of verwoest. Deze week werd wéér een ziekenhuis aangevallen, waarbij ook wéér journalisten werden gedood. Geregeld worden dergelijke aanvallen uitgevoerd met bommen en ander militair materieel van grote Israëlische wapenfabrikanten, zoals Elbit, Rafael en Israel Aerospace Industries.
De Nederlandse regering koopt wapens van deze bedrijven, steeds meer. De afgelopen vijf jaar werd voor ongeveer twee miljard euro aan wapens aangeschaft in Israël, waarmee ons land in korte tijd een van de grotere importeurs is geworden. Ongeveer de helft van deze bestellingen is afgelopen twee jaar gedaan, terwijl genocide dreigde en plaatsvindt. Met een snel oplopend defensiebudget in Nederland dreigt de wapenimport uit Israël nog verder toe te nemen.
Israëlische wapens zijn ook elders in de EU in trek. In 2024 verkocht de Israëlische wapenindustrie, die van export afhankelijk is om te kunnen voortbestaan, voor acht miljard dollar aan de EU. Bijna een verdubbeling ten opzichte van een jaar eerder. Europa is daarmee de grootste exportmarkt. Mede hierdoor boekte Elbit, de grootste Israëlische wapenproducent, vorig jaar een recordomzet. Een uiterst pijnlijke realiteit is zichtbaar: ondanks de genocide gaan Israëlische wapenverkopen door het dak.
Nieuwe wapens voor Israëlische krijgsmacht
Deze handelsrelatie is onacceptabel. Het kabinet, enkel nog bestaande uit VVD en BBB, spekt hiermee een oorlogsindustrie die de vernietiging van Gaza mede mogelijk maakt. Met de extra omzet en winsten kunnen deze bedrijven immers weer nieuwe wapens ontwikkelen voor de Israëlische krijgsmacht.
Bovendien test Israël zijn producten op Palestijnen. Gaza is een proeftuin voor nieuwe wapens en technologieën. Op beurzen prijzen fabrikanten hun waar aan als battle proven, bewezen in de strijd. Dit betekent dat Palestijnen – meestal burgers – ermee zijn gedood. Dergelijke lugubere reclame wordt ook gemaakt voor specifieke wapens die de Nederlandse regering koopt.
Import van wapens uit Israël is ook onacceptabel omdat hierdoor de Nederlandse staat zijn juridische verplichtingen niet nakomt. In het genocideverdrag ligt immers besloten dat staten alles wat redelijkerwijze mogelijk is moeten doen om deze ultieme misdaad te voorkomen. Het is overduidelijk dat wapenorders ter grootte van honderden miljoenen euro’s het tegenovergestelde hiervan doen. Het College voor de Rechten van de Mens, het nationale mensenrechteninstituut, raadt de regering daarom aan geen wapens meer van Israël te kopen.
Veiligheid van Nederlandse militairen
In het Tweede Kamerdebat vorige week vrijdag over Gaza stelde minister van Defensie Brekelmans dat hij, ondanks alles, wapens uit Israël blijft kopen. Voor de veiligheid van Nederlandse militairen en omdat er geen alternatieven zijn, was zijn betoog.
Het is belangrijk dat de Tweede Kamer deze claim niet voor zoete koek aanneemt. Waarom zouden er geen alternatieven zijn? Dit is des te urgenter nu andere EU-landen wel stoppen met de aanschaf van wapens uit Israël, zoals Spanje en Slovenië. Kennelijk zien zij wel alternatieven.
Daarnaast, wat de veiligheid van Nederlandse militairen betreft, speelt ook wat je kunt noemen de morele veiligheid. Voelen Nederlandse militairen zich senang bij aanschaf en gebruik van op Palestijnen getest materieel? Wij wagen het te betwijfelen. Uit een opiniepeiling blijkt bovendien dat 46 procent van de Nederlandse bevolking import van wapens uit Israël wil stoppen, terwijl slechts 14 procent dit voort wil zetten.
Als de Nederlandse regering wapens exporteert, gelden allerlei criteria. Op basis hiervan concludeerde de rechter begin vorig jaar dat onderdelen voor het F-35-gevechtsvliegtuig niet naar Israël gestuurd mogen worden. Voor de import van wapens zouden ook criteria moeten gelden. Als een land structureel oorlogsmisdaden pleegt, en al helemaal wanneer er sprake is van genocide, dienen daar geen wapens te worden gekocht. Alleen dan is het inkoopbeleid van de Nederlandse regering in lijn met het internationaal recht.
Thomas van Gool, expert Israël-Palestina en Frank Slijper expert wapenhandel.
Dit artikel verscheen op 29 augustus in Trouw.
