Op 6 juli loopt een Israëlische aanbestedingsprocedure af voor de bouw van een grote nieuwe nederzetting op Palestijns land. Het gaat om het beruchte E1-gebied, ten oosten van Jeruzalem. Na die datum kan met de bouw worden begonnen. Het plan is om exclusief voor Israëliërs beschikbare huizen te bouwen, ruim drieduizend. Nederzettingen zijn illegaal, het E1-project breekt de Westelijke Jordaanoever doormidden en dreigt een Palestijnse staat onmogelijk te maken.
Het E1-project
Israël ontwikkelde al in de jaren ’90 van de vorige eeuw plannen voor deze nederzetting. Het wilde ook al eerder overgaan tot de bouw. Maar onder zware internationale druk, van de VS en EU, is tot nu steeds hiervan afgezien.
Dit E1-project gaat in tegen het beleid van de internationale gemeenschap. Het maakt een Palestijnse staat vrijwel onmogelijk. Dat komt omdat de Westelijke Jordaanoever erdoor in tweeën wordt gesplitst, in een noordelijk en zuidelijk deel. Het betekent ook dat het Palestijnse Oost-Jeruzalem geheel omsingeld wordt door Israëlische nederzettingen.
Israël verstevigd hierdoor de bezetting en het apartheidsregime. Het leven van Palestijnen wordt er nog zwaarder door. Zij kunnen niet vrijuit reizen. Door militaire checkpoint kan een op de kaart korte reis vele uren duren, of zelfs helemaal onmogelijk worden. Families worden van elkaar gescheiden. En Palestijnen worden van hun land verdreven om de nederzetting te kunnen bouwen.
De Israëlische nederzettingen zijn illegaal volgens het internationaal recht. Het is namelijk verboden om de eigen bevolking te verplaatsen naar bezet gebied. Hierom heeft Nederland samen met een aantal andere EU-landen de bouwplannen voor het E1-gebied vorige maand nog veroordeeld.
Maar met president Trump in het Witte Huis en extremisten in het kabinet in Israël lijkt de bouw nu echt doorgezet te worden. Toen de Israëlische minister van Financiën Smotrich in augustus vorig jaar de plannen voor E1 aankondigde, liet hij er geen misverstand over bestaan. Hij wil hiermee de tweestatenoplossing voor goed ‘begraven’.
Maatregelen tegen nederzettingen
Dit past in een veel langer patroon van escalatie. Al decennia worden de nederzettingen uitgebreid. Nu wonen er ruim 700.000 Israëliërs in bezet Palestijns gebied. Dat is grofweg een verdriedubbeling ten opzichte van dertig jaar geleden. Met name de laatste jaren groeit dit aantal snel. Vorig jaar was er zelfs een historisch hoge uitbreiding. Hiermee neemt ook het geweld door de inwoners van de nederzettingen tegen Palestijnen toe. Vorig jaar met 27 procent, aldus het Israëlische leger.
De EU heeft wel enkele sancties tegen de illegale nederzettingen ingesteld, maar veel te weinig en te laat. Steviger actie is spoedig nodig tegen Israël om het land te dwingen de E1-bouwplannen in te trekken. Nederland moet hierop aandringen. Als de EU weigert, moet Nederland zelf maatregelen nemen, samen met welwillende andere EU-landen. Gebeurt dat niet, dan wordt een Palestijnse staat misschien wel voor goed de nek om gedraaid.
Dit artikel verscheen op 15/06/2026 in Nederlands Dagblad.
Teken de petitie
Teken vandaag nog tegen Israëls E1-project. Deze grootschalige nederzettingenuitbreiding dreigt de Westelijke Jordaanoever in tweeën te delen, Palestijnse gemeenschappen verder te scheiden en maakt een vreedzame toekomst in Palestina en Israël nog moeilijker. Dat mag niet gebeuren.
