‘Ik ben er trots op dat ik radeloze mensen hoop kan geven’

De context: Een uiterst fragiele vrede 

Om het werk van mensen zoals professor Duany te begrijpen, moet je de situatie in Zuid-Soedan kennen. Als ‘s werelds jongste land, onafhankelijk sinds 2011, is de natie getekend door een verwoestende burgeroorlog die in 2013 uitbrak. Hoewel er in 2018 een vredesakkoord werd ondertekend, is de implementatie traag en blijft de situatie uiterst fragiel. Het land kampt met politieke instabiliteit, aanhoudend lokaal geweld en een diepe humanitaire crisis. 

In deze complexe realiteit, die uiteraard vele malen gelaagder is dan hier geschetst, proberen maatschappelijke organisaties het verschil te maken. PAX ondersteunt bijvoorbeeld lokale vredesinitiatieven. Dit doen we via het ‘Strengthening Civil Courage’ (SCC)-programma met steun van de overheid. Dit programma is erop gericht de weerbaarheid van lokale leiders en activisten te versterken zodat zij hun vitale werk – het voeren van dialogen en het aandringen op verandering – veilig en effectief kunnen voortzetten. 

Een portret van professor Julia Duany 

Een sleutelfiguur in zowel het CCNP als het bredere maatschappelijke debat is professor Julia Aker Duany. Ze is een prominente academicus en een levenslange activiste voor sociale verandering. 

Ze is een van de weinige vrouwen in de academische top van het land. Ze dient als hoogste dagelijkse bestuurder aan de Dr. John Garang Memorial University, maar haar werk gaat verder dan de universiteit. Ze was medeoprichter van eerder genoemde denktank CCNP. Dit vrijwillige netwerk van academici en maatschappelijke leiders functioneert als een onafhankelijk orgaan, dat objectieve, feitelijk onderbouwde analyses en visies voor de toekomst van Zuid-Soedan biedt, los van de politieke strijd. Verder heeft Duany een lange staat van dienst in het bevorderen van vrouwelijk leiderschap. Zo speelde ze een cruciale rol bij het mobiliseren van vrouwelijke kiezers voor het onafhankelijkheids­referendum in 2011. 

De drijfveren en uitdagingen van vredeswerk 

Het werk van Duany en haar collega’s is niet eenvoudig. Gevraagd naar de grootste uitdaging, is haar antwoord duidelijk: het gebrek aan politieke wil. ‘Onze politici luisteren niet naar ons,’ stelt ze. ‘De informatie die wij hen geven, landt simpelweg niet of wordt genegeerd.’ Dit gebrek aan bereidheid om naar onafhankelijke denkers te luisteren, maakt de inzet van de burgermaatschappij des te noodzakelijker. 

Juist daarom is de steun van programma’s als SCC zo vitaal. ‘Wat ik zie in het SCC-programma, is moed,’ aldus professor Duany.
Het programma biedt steun aan mensen die lang hebben geleden en toont dat er hoop is. ‘Het ondersteunt ons in onze strijd en zorgt dat de verandering sneller op gang komt.’

Die verandering en hoop zijn haar drijfveren. Wat ze het mooiste vindt aan haar decennialange inzet voor vrede? ‘De ontmoetingen met mensen; hun moed en de blijdschap op hun gezicht als er positief nieuws is. Of als ze simpelweg dromen van een stabiel land.’

Het meest trots is ze als ze een concrete verandering in het leven van anderen teweeg kan brengen: ‘Als ik radeloze mensen weer hoop kan geven, bijvoorbeeld door te praten over vrede en hoe we daar kunnen komen. Op dat moment creëer je echt de verandering die nodig is om in beweging te komen of om alleen maar vol te houden’

Hoop voor de toekomst 

De moed en onvermoeibare inzet van professor Duany laten zien dat zelfs in de moeilijkste omstandigheden de basis voor verandering kan worden gelegd. Door de frustratie over de politiek openlijk te benoemen, vestigt zij de aandacht op de kracht van het volk zelf. De samenwerking met programma’s als SCC geeft de lokale organisaties de noodzakelijke steun om sneller, breder en diepgaander impact te hebben. De hoop voor Zuid-Soedan ligt besloten in het onmisbare lokale leiderschap van denkers zoals Duany, die onvermoeibaar blijven bouwen aan een stabiel en vreedzaam vooruitzicht voor hun land.