Het Gerechtshof verbood Nederland bij het eerdere arrest nog F35-onderdelen te leveren aan Israël, omdat Nederland op die manier bijdraagt aan ernstige schendingen van het internationaal oorlogsrecht. Ondanks deze uitspraak ging de Nederlandse staat in cassatie. Een jaar nadat we onze rechtszaak bij de Hoge Raad bepleit hebben, wordt vrijdag 3 oktober het finale oordeel uitgesproken.
Sinds het eerdere arrest van het Haagse Gerechtshof, in ons – Oxfam Novib, The Rights Forum en PAX – voordeel is de levering van onderdelen verboden omdat Nederland anders bijdraagt aan ernstige schendingen van het internationaal oorlogsrecht. Ondanks uitgebreide documentatie van alle misdaden en de inmiddels breed gedragen conclusie dat Israël zich schuldig maakt aan genocide op Palestijnse burgers, heeft de regering besloten in cassatie te gaan om het exportverbod te vernietigen. Initiatiefnemers zien het vonnis van de Hoge Raad, dat ook internationaal nauwlettend wordt gevolgd, met hoop en vertrouwen tegemoet.
We zien al twee jaar lang dagelijks de beelden uit Gaza. Uiteraard ligt de eerste verantwoordelijkheid hiervoor bij Nethanyahu’s oorlogskabinet, maar het is de pijnlijke stilte én actieve steun uit de rest van de wereld waardoor dit kon gebeuren. ‘Dat we onze eigen regering via de rechter tot de orde moeten roepen is onvoorstelbaar,’ zegt Rolien Sasse, ‘We hebben vertrouwen in de uitspraak vrijdag, maar wat het oordeel ook zal zijn, de politiek moet zelf de rode lijn trekken en alle middelen die het heeft inzetten om de genocide te stoppen, zoals het opschorten van alle wapenhandel met Israël.’
Liesbeth Zegveld, advocaat namens de drie organisaties: ‘De situatie in Gaza is catastrofaal. Dat de Nederlandse staat verplicht is alles te doen om hier niet aan bij te dragen lijkt zonneklaar. Het oordeel van het Haagse gerechtshof in februari vorig jaar was dan ook duidelijk: Nederland moet stoppen met de door- en uitvoer van F-35-onderdelen naar Israël. Omdat er een duidelijk risico was dat Israël met de inzet van F-35-gevechtsvliegtuigen ernstige schendingen van het humanitaire oorlogsrecht pleegt in Gaza. De Nederlandse staat besloot anders en stapte naar de Hoge Raad. Na het zwaarwegende advies van de adviseur van de Hoge Raad, de Advocaat-Generaal, om de eerdere uitspraak van het hof overeind te houden, is het nu aan de Hoge Raad om haar oordeel te vellen. Nu Israël zich in Gaza schuldig maakt aan genocide verwachten wij dat de Hoge Raad dit kraakheldere advies van de Advocaat-Generaal overneemt.’
Israël voert met de F-35-gevechtsvliegtuigen dagelijks aanvallen uit op Palestijnse burgers in Gaza. Sinds 7 oktober 2023 zijn er al meer dan 65.000 Palestijnen gedood. Het overgrote deel hiervan zijn burgerslachtoffers, waaronder veel vrouwen en kinderen. Hervatting van de uitvoer van F-35-onderdelen vanuit Nederland zou de Nederlandse staat opnieuw medeplichtig maken aan ernstige schendingen van het internationaal recht. We doen dan ook een klemmend beroep op de Nederlandse regering om zélf de verantwoordelijkheid te nemen en de verdere bewapening van Israël via en vanuit Nederland stop te zetten en verantwoordelijkheden onder internationaal recht om de genocide te stoppen uit te voeren.
De uitspraak zal live te volgen zijn via de site van de hoge raad.
