Zuid-Soedan kent een tumultueuze recente geschiedenis en in veel gebieden blijft vrede een pril begrip. Jaren van oorlog hebben het land overspoeld met wapens. In combinatie met aanhoudende armoede verleidt dit veel jonge mannen op het platteland ertoe om op gewelddadige wijze vee te roven van andere gemeenschappen. Koeien hebben enorme economische en socio-culturele waarde in Zuid-Soedan en deze cattle raiding (veediefstal)-praktijken veroorzaken grieven en conflicten die jaren doorwerken, hele gemeenschappen tegen elkaar opzetten en leiden tot veel doden, gewonden en economische schade.
Om langdurige vrede te bereiken, moeten deze mannen betrokken worden in lokale oplossingen. Nu worden lokale vredesakkoorden vaak niet of nauwelijks nageleefd door de jonge veehouders en brengen de spanningen die gepaard gaan met veediefstallen de uitvoering van de akkoorden in gevaar.
We zijn naar afgelegen gebieden gereisd om direct met de daders in gesprek te gaan. Wegens hun onbereikbaarheid en reputatie worden deze mannen zelden betrokken in lokale vredesdialogen. Hun perspectieven en grieven worden daardoor nauwelijks gehoord, wat oplossingen voor deze conflicten in de weg staat. Wij willen daar verandering in brengen.
Uit ons nieuwe rapport blijkt dat jonge mannen zich vaak onder druk gezet voelen door hun leeftijdsgenoten en door invloedrijke personen in de gemeenschap om zichzelf te bewijzen en mee te gaan op rooftochten. Hun leven is vaak getekend door diepe armoede en er is weinig vertrouwen in de overheid en politie om conflicten vreedzaam op te lossen. Om te kunnen trouwen, moeten ze grote aantallen koeien aan de familie van hun beoogde bruid weggeven. Deze combinatie brengt vele mannen ertoe om mee te doen aan veediefstal, ook als ze hiermee hun eigen leven riskeren.
Toch willen ze graag een einde zien aan dit geweld: onze geïnterviewden spraken openlijk over de trauma’s die ze van hun eigen acties ondervinden, de continue angst voor vergelding waar ze mee moeten leven en de bredere, negatieve gevolgen voor hun gemeenschap. Zo deelde een 26-jarige man uit Unity State: ‘Na een raid ervaar je diverse emoties. Er is trots, maar ook schaamte, vooral als vrouwen en kinderen slachtoffer zijn geworden, en angst voor verwondingen of wraakacties.’
We gaan dit onderzoek gebruiken om deze groepen beter te betrekken in lokale vredesdialogen en -conferenties en om meer bewustwording te creëren rondom hun wensen, noden en ervaringen. Daarbij zoeken we ook de samenwerking op met partijen zoals de VN-vredesmissie in Zuid-Soedan (UNMISS) en lokale autoriteiten.
