Sinds maart 2025 is het regionaal geweld in Zuid-Soedan toegenomen, met name langs de grens tussen Payinjiar County (Southern Unity State) en Lakes State. Deze Nuer-Dinka-grens, historisch getekend door veeroof en moord, is al jaren het toneel van conflict. Conflict dat met de komst van AK-47’s nog bloediger is geworden.
Nachtelijke terreur in Yirol West County
In de nacht van 29 december 2025 overvielen aanvallers het dorp Wangool in Aluakluak payam, Yirol West County. Ze ontvoerden twee vrouwen en een man, bonden hun handen en sleepten hen door het struikgewas. De aanvallers waren Nuer, bleek uit hun gesprekken. Ze roofden twaalf koeien, geld en aardnoten. Bij het aanbreken van de dag beseften de gevangenen dat ze richting Payinjiar werden gevoerd.
De ontvoerders waren onverbiddelijk: ‘We zullen de Dinka geen vrede gunnen in het nieuwe jaar,’ verklaarden ze, verwijzend naar een gruwelijk gerucht dat hun leider, Dr. Riek Machar, in Juba mensenvlees zou zijn voorgezet. ‘Dit was een belediging, en we zullen niet stoppen met vechten.’
Een naam die alles veranderde
Het zag er niet best uit voor het ontvoerde drietal. Het keerpunt kwam toen een van de vrouwen, in een wanhoopsdaad, vroeg of de ontvoerders John Malith kenden – een bekende naam uit vredesprojecten in de regio. De aanvallers aarzelden en vroegen: ‘Die van de vredesorganisatie PAX?’
Toen de vrouw bevestigde dat ze familie was, vielen de ontvoerders stil. Bijna een uur lang overlegden ze in hun eigen taal, buiten gehoorsafstand. Zes keer hergroepeerden ze, elke keer met een nieuwe bewaker.
Na elf uur lang te hebben gelopen, werd de vrouwen bevolen te stoppen. Hun touwen werden losgemaakt, er werd hen gezegd te vluchten – zonder om te kijken. Terwijl ze wegrenden, hoorden ze een schot. De derde gevangene die niet was vrijgelaten, werd doodgeschoten.
Kwetsbaar vertrouwen
Wat er met de vrouwen was gebeurd als de naam van John niet was gevallen, zullen we nooit weten. Maar zijn jarenlange inzet voor vrede in de regio door middel van vredesdialogen, veldbezoeken en maatschappelijke betrokkenheid sinds 2017, waarvoor John in 2023 de PAX Duif ontving, was misschien wel het enige dat de overvallers ervan weerhield om toe te slaan.
De gebeurtenis onderstreept zowel de gewelddadige wreedheid van het conflicten in Zuid-Soedan als de kwetsbare, vluchtige kracht van vertrouwen. Jarenlang hebben we samengewerkt met lokale bevolkingsgroepen en organisaties om kloven te overbruggen, maar nu het geweld opnieuw escaleert, komen deze inspanningen in gevaar.
Zowel de Zuid-Soedanese autoriteiten als de internationale gemeenschap moeten actie ondernemen om de spanningen te verminderen, gewapende jongeren te ontwapenen en te investeren in duurzame vredesopbouw. Want worden er levens in de waagschaal gelegd – en soms kan een naam letterlijk de doorslag geven.
