EAPPI Blogs: wachten op humaniteit, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid

Tijdens het werk raak ik aan de praat met een oudere Israëlische vrouw. Ze vertelt dat zij lerares was op een basisschool, toen in 1995 premier Yitzhak Rabin werd vermoord. ‘Wat ga ik morgen op school vertellen, wat ga ik doen?’ schoot er op dat moment door haar heen.  Ze besloot een verhaal te vertellen: ‘Er was een dorp waar de mensen hielden van hun kinderen en van hun akkers. Ze hadden precies genoeg met elkaar. Ze hadden het goed. Maar – in een grot niet ver van het dorp woonde een draak. Deze draak werd om de vijf jaar wakker. Dan was hij vreselijk chagrijnig en werd hij heel erg kwaad. Met zijn vurige adem verschroeide hij de akkers en de velden. En het halve dorp ging in vlammen op. Als de draak weer weg was en de mensen uit hun schuilplaats kwamen, zagen ze de grote ravage. De dorpsoudste, een wijze oude vrouw, zei: “we zouden de draak moeten verslaan. Maar dat kunnen wij niet, nog niet. We moeten wachten tot hij zwakker wordt. Het enige dat wij tot die tijd kunnen doen is alles weer opbouwen en doorgaan met ons leven.”  En de mensen van het dorp waren zo verstandig om naar de oude vrouw te luisteren. En ze herbouwden het dorp. En ze zaaiden gras op de velden. En ze ploegden hun akkers. Zo goed als ze konden.’

Ik werd even stil van dat mooie verhaal, dat haar verslagenheid toen en nu evenzeer weergaf als haar vastberadenheid ‘En wij planten hier bomen – dat is net zoiets.’ zei ik. ‘Gewoon doorgaan … of zijn we misschien toch ook  beetje bij beetje de draak aan het verslaan?’ We wilden beiden dat het waar was. Ze vertelde dat ze voor het eerst aan zo’n plant-actie meedeed. Ze is geen hardcore-activist. Maar ze is al lang heel ontevreden over de koers van haar land. En nu was het tijd voor actie.

Er is voor Israëliërs een dominant narratief dat vertelt dat Palestijnen gevaarlijke mensen zijn. Grote rode borden waarschuwen voor dat gevaar, elke keer wanneer een automobilist Palestijns gebied binnenrijdt. Entree kan gevaarlijk zijn voor Israëliërs! Verboden toegang! staat er op de borden. De gedachte dat Palestijnen een bedreiging zijn, is diep verankerd in het dagelijks leven, en legitimeert voor veel Israëliers het geweld tegen Palestijnen. Na 7 oktober 2023 heeft deze overtuiging zich alleen maar verdiept. 

Veel meningen liggen vast, en het valt niet mee om het zwijgende midden te bereiken. Gelukkig zijn er ook altijd mensen die ondanks alles verder blijven kijken, en volharden in hun strijd voor rechtvaardigheid. Ik spreek mensen die zich inzetten voor gelijkwaardigheid. Zoals de architecten en antropologen die Palestijnse bedoeïenen helpen om hun leefomstandigheden te verbeteren. Vaak worden bedoeïenen alleen maar verjaagd of in het beste geherhuisvest, zonder dat er naar hen wordt geluisterd. De mensen, van de organisatie BimKom, luisteren wel en werken aan toekomstplannen die passen bij de leefstijl van bedoeïenen. Of de organisatie Zochrot, waar Israëliërs en Palestijnen samen de geschiedenis van de Nakba uitleggen aan Israëliërs, met het uiteindelijke doel van terugkeer en herstel. Voor het werk van EAPPI zijn de Israëlische activisten onmisbaar. In de South Hebron Hills werkten mijn collega’s nauw samen met joodse en Israëlische organisaties. Israëliërs kunnen met de kolonisten en de soldaten praten – zij spreken immers Hebreeuws en lopen minder risico dan Palestijnen en internationale activisten. Ondertussen blijven de waarnemers van EAPPI bij de bedreigde gezinnen en zorgen voor hun en de eigen veiligheid, op grotere afstand van de confrontatie. Een van deze ondersteunende organisaties is het Center voor Jewish Nonviolence (CJNV), en organisatie die joden uit de hele wereld wil verbinden met de Palestijnen. Op hun website vind ik de getuigenis van een joodse vrouw uit Australië: ‘Mijn joods-zijn heeft veel met joodse waarden te maken. Maar als ik aan Israël denk voel ik pijn en verwarring. Ik wil mijn joods-zijn niet verbinden met militaire checkpoints en militaire controle. … Door CJNV heb ik een manier gevonden om me Israël te verbinden op een manier die past bij mijn joodse waarden: humaniteit, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.’