Naast de Ascension Church op de Olijfberg in Jeruzalem ligt het Palestijnse ziekenhuis Augusta Victoria. Het ziekenhuis vindt zijn oorsprong in een initiatief van de Duitse keizer Wilhelm II en zijn echtgenote keizerin Augusta Victoria om een centrum voor Duitse protestantse pelgrims op te zetten. Het is gebouwd tussen 1907 en 1914. In 1950 werd het complex omgevormd tot een ziekenhuis voor Palestijnse vluchtelingen, gerund door de Lutherse Wereldfederatie, gespecialiseerd in oncologie, dialyse en pediatrie voor Palestijnen. Sindsdien levert het ziekenhuis essentiële zorg aan Palestijnse patiënten uit Oost-Jeruzalem en aan Palestijnen die overgebracht worden vanuit de Westelijke Jordaanover en Gaza .Daarnaast heeft het ziekenhuis twee mobiele klinieken die rondrijden in de omgeving van Jeruzalem om Palestijnse bedoeïenengemeenschappen te informeren en eerste hulp te bieden bij diabetes en borstkanker.
Eind december kreeg ik met mijn team een rondleiding door het ziekenhuis waar medewerkers uitlegden hoe de medische zorg voor Palestijnen geregeld is.
In het Augusta Victoria Ziekenhuis worden officieel ook patiënten uit Gaza behandeld voor onder andere kanker en nierfalen. Het is namelijk het enige ziekenhuis in Israël en Palestina dat hierin is gespecialiseerd en Palestijnse patiënten behandelt. Maar sinds de genocide houden de Israëlische autoriteiten alle overplaatsingen tegen. Zo kunnen Palestijnse patiënten van wie de behandeling is afgerond niet terug naar Gaza.
Daarom worden er in dit ziekenhuis momenteel enkel nog Palestijnen uit Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever behandeld. Daarnaast zitten er nog twintig patiënten uit Gaza vast, omdat ze van Israël niet mogen terugkeren. Deze patiënten mogen zich van Israël niet buiten de muren van het ziekenhuis begeven, want dan riskeren ze een boete of een gevangenisstraf. Zo voelt zelfs een ziekenhuis als een gevangenis. Op alle denkbare manieren wordt Palestijnen hun vrijheid ontnomen.
Het lot van de Palestijnse patiënt ligt in de handen van de Israelische autoriteiten en de goede wil van Israelische ambtenaren die een vergunning moeten toewijzen. De Wereldgezondheidsorganisatie houdt toezicht op deze medische vergunningen. Dertig procent van de aanvragen voor behandeling in Augusta Victoria wordt doorgaans afgewezen. Bovendien duurt het twee tot drie weken voordat Israël een vergunning verstrekt. Voor patiënten met nierdialyse of kanker zijn snelheid en continuïteit van de behandeling cruciaal.
Veel familieleden en vrienden van de patiënten én het personeel in Gaza zijn inmiddels omgekomen, of er kan al maanden geen contact meer met hen worden gelegd. Zijn ze vermist? Gevlucht? Dood? Niemand weet het en toch moet het ziekenhuis gewoon doordraaien. De medewerkers in het ziekenhuis staan onder hoge druk en proberen optimistisch te blijven, maar niemand weet wanneer ze Gaza weer in mogen. Zou er er nog iets over zijn van hun huis? Wie is er nog in leven?
Pasgeboren Palestijnse baby’s met hartziekten worden hier ook behandeld. Hun ouders mogen niet meereizen voor de behandeling van hun kind, omdat ze geen reisvergunning krijgen vanuit de Westelijke Jordaanoever of Gaza. Je kunt je toch niet voorstellen dat je je pasgeboren baby moet meegeven aan een wildvreemde zonder dat je er zelf bij kunt zijn? Een vrijwilligster in het ziekenhuis vertelde dat ze een baby verzorgt die al anderhalf jaar in dit ziekenhuis verblijft, al die tijd zonder ouders. De ouders hebben hun kind amper vast kunnen houden sinds de geboorte. Hartverscheurend.
Augusta Victoria is dus het enige ziekenhuis van Palestina waar Palestijnen bestraald kunnen worden voor kanker. Yasser Arafat heeft er indertijd voor gezorgd dat de behandelingen van Palestijnse kankerpatiënten volledig worden vergoed door de Palestijnse Autoriteit (PA). De PA is echter niet in staat om alle behandelingen van het Augusta Victoria Ziekenhuis te vergoeden, waardoor het ziekenhuis achterloopt met de betalingen van hun medewerkers.
Het is voor Palestijnen niet gebruikelijk om een ziektekostenverzekering af te sluiten. Dat vormt een groot probleem voor het ziekenhuis, want de rekeningen lopen gauw hoog op en er is geen garantie dat de PA betaalt. Het ziekenhuis verkeert in een financieel onstabiele situatie. Dankzij jaarlijkse donaties van de Europese Unie blijft het ziekenhuis net overeind. De Amerikaanse regering van Trump heeft daarentegen alle financiering aan het ziekenhuis stopgezet. Fondsenwerving is daarom een belangrijk onderdeel van het werk van het ziekenhuis. Donaties van kerken helpen het ziekenhuis draaiende te houden.
Onze rondleiding in het ziekenhuis werd afgesloten op de kinderafdeling. Dat kwam hard binnen. Kinderen, mager en klein, van 4 tot 10 jaar oud aan de dialyseapparatuur, baby´s aan een chemo-infuus. Een enkeling met een familielid ernaast, maar de meesten zonder ouders of familie. In hun eentje ondergaan ze zware behandelingen. De meesten zijn te jong om te begrijpen wat er aan de hand is en wat de artsen hen vertellen. Ik heb groot respect voor het personeel dat met zichtbaar veel liefde en een lach op hun gezicht vertellen dat ze met slechts drie verplegers dag en nacht alle kinderen op deze afdeling ondersteunen. Hoe zwaar het ook is voor hen, voor de families van deze kinderen en voor de kinderen zelf: ze gaan door en geven niet op.
Over de EAPPI Blogs
Anne is als Nederlandse waarnemer van het EAPPI programma (Ecumenical Accompaniment Programme in Palestine and Israel) afgereisd om gedurende drie maanden ‘beschermende aanwezigheid’ te bieden aan Palestijnse burgers en gemeenschappen op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Zij verwerkt haar indrukken in blogs.
