De uitspraak betreft de sluiting van kolenmijnen die worden geëxploiteerd door Prodeco, een dochteronderneming van het Zwitserse Glencore, in de Colombiaanse Cesar-regio. Decennialang heeft de steenkoolwinning in dit gebied ernstige milieuschade veroorzaakt, geleid tot onvrijwillige hervestiging en de regionale economie sterk afhankelijk gemaakt van de mijnbouw. Veel boerengemeenschappen in deze regio werden met geweld verdreven tijdens het gewapende conflict in Colombia (op zijn hoogtepunt tussen 1996 en 2006), en het mijnbouwbedrijf kocht later verlaten land tegen lage prijzen – een kwestie die is gedocumenteerd door de Waarheidscommissie van Colombia. Het besluit van het Hof is belangrijk omdat het deze historische onrechtvaardigheden expliciet erkent en eist dat ze worden aangepakt in het sluitingsproces van de mijn.
Deze uitspraak herbevestigt een eerdere beslissing uit 2023, die door de regering of het bedrijf niet goed werd uitgevoerd. Door deze uitspraak te bekrachtigen heeft het Hof beide partijen berispt voor hun nalatigheid en de noodzaak van een transparant en inclusief proces benadrukt.
Profiteren van landonteigening met geweld
PAX heeft samengewerkt met mensenrechten- en milieuorganisaties om de bredere gevolgen van mijnbouw in Colombia te benadrukken. Samen met de organisatie voor milieurecht AIDA en de Zwitsers-Colombiaanse werkgroep ASK heeft PAX deskundige input geleverd aan het Hof door middel van een amicus curiae brief. De uitspraak verwijst naar de bevindingen van PAX en benadrukt dat het bedrijf heeft nagelaten zijn rol in mensenrechtenschendingen te beoordelen, waaronder het profiteren van landonteigening gekoppeld aan geweld, waardoor het nog belangrijker wordt dat getroffen gemeenschappen een centrale rol spelen in het vormgeven van het sluitingsproces van de mijn.
Deze uitspraak schept een belangrijk juridisch precedent in Colombia. Het is de eerste uitspraak die rechtstreeks ingaat op de verantwoordelijkheden van bedrijven wanneer een mijnbouwbedrijf de mijn verlaat, en die duidelijk maakt dat in de sluitingsplannen niet alleen rekening moet worden gehouden met het milieu, maar ook met de sociale gevolgen en de gevolgen voor de mensenrechten. Getroffen gemeenschappen, vooral ontheemde boeren, moeten hun stem kunnen laten horen om ervoor te zorgen dat schade uit het verleden wordt erkend en hersteld.
Dialoog en verantwoording
PAX blijft zich inzetten om ervoor te zorgen dat de uitspraak van het Hof volledig wordt uitgevoerd. We zullen de gemeenschappen in de Cesar-regio blijven steunen door te pleiten voor hun actieve deelname aan het sluitingsproces van de mijn en door ervoor te zorgen dat Prodeco en de Colombiaanse overheid verantwoordelijk worden gehouden voor de blijvende gevolgen van de mijnbouwactiviteiten. Dit omvat het faciliteren van een zinvolle dialoog tussen de gemeenschappen en het bedrijf, met de focus op het aanpakken van historisch onrecht en het veiligstellen van echte schadeloosstelling.
Meer informatie: Interamerican Association for Environmental Defense
