Korreltje voor korreltje ontstaat vanaf donderdag 17 september in de voormalige Johannes Vianneykerk aan de Rielerweg een kleurrijk en verfijnd kunstwerk van zand. Drie Tibetaanse boeddhistische monniken maken daar gedurende vier dagen een traditionele zandmandala van Avalokiteshvara, de belichaming van mededogen. Het bijzondere ritueel maakt deel uit van de tiende Deventer Vredesweek, die zaterdag 19 september officieel opent met het thema ‘Stemmen van hoop’.

De monniken komen uit het Sera-Je-klooster in Zuid-India en zijn speciaal voor dit evenement in Deventer uitgenodigd door Geshe Ngawang Zopa, die verbonden is aan Boeddha’s Gompa. Boeddha’s Gompa is een organisatie die zich bezighoudt met Tibetaans boeddhisme, meditatie en het delen van boeddhistische kennis en beoefening.

Geshe Ngawang Zopa is een traditioneel opgeleide Tibetaanse monnik en geleerde binnen de Gelugtraditie van het Tibetaans boeddhisme. Sinds 2006 woont hij in Nederland, waar hij zijn kennis en ervaring deelt met studenten in het hele land.

Meditatie in actie
Een zandmandala is volgens Geshe Ngawang Zopa veel meer dan een afbeelding van gekleurd zand. „In de Tibetaanse boeddhistische traditie is het een meditatie in actie. Iedere korrel draagt bij aan een verfijnd en symbolisch universum waarin harmonie, wijsheid en mededogen worden verbeeld.”

Het maken van de mandala vraagt dagenlange concentratie, geduld en volledige aandacht. Met behulp van traditionele technieken brengen de monniken het gekleurde zand zorgvuldig aan. Voor bezoekers biedt het proces de mogelijkheid om even stil te staan, te kijken en tot bezinning te komen.

De mandala die in Deventer wordt gemaakt, is gewijd aan Avalokiteshvara, in het Tibetaans Chenrezig. Deze wordt gezien als de belichaming van mededogen. In het centrum bevindt zich Avalokiteshvara, omringd door een symbolische wereld waarin verschillende aspecten van de beoefening en een verlichte geest worden weergegeven. De mandala kan daardoor worden gezien als een visuele ondersteuning voor meditatie en contemplatie.

„Avalokiteshvara belichaamt het vermogen dat ieder mens in zich draagt om met een open hart aanwezig te zijn bij het lijden van zichzelf en anderen”, legt Geshe Ngawang Zopa uit. „Mededogen betekent niet alleen meevoelen, maar ook de wens én de moed om bij te dragen aan verlichting van dat lijden.”

Fabiola Schurmans van Boeddha’s Gompa ziet daarin een duidelijke verbinding met de Vredesweek. „Juist in een tijd waarin de wereld verdeeld en onrustig kan aanvoelen, herinnert deze mandala ons eraan dat vrede begint met de manier waarop wij onszelf, elkaar en de wereld tegemoet treden.”

Original Buddhas

De voormalige Vianneykerk aan de Rielerweg 73, tegenwoordig Original Buddhas, vormt volgens Boeddha’s Gompa een passende omgeving voor het ritueel. Het gebouw, sinds 2016 eigendom van Peter Vredeveld, herbergt een omvangrijke verzameling boeddhabeelden uit verschillende boeddhistische tradities.

De aanwezigheid van de beelden en het geconcentreerde werk van de monniken dragen bij aan een omgeving waarin rust, aandacht en bezinning centraal staan.

Belangstellenden kunnen de monniken tijdens het maken van de mandala bezoeken en het proces in stilte volgen.

De zandmandala wordt gemaakt op donderdag 17, vrijdag 18 en zaterdag 19 september van 10.00 tot 12.00 en van 15.00 tot 17.00 uur. Op zondag 20 september kan de mandala van 10.00 tot 12.00 uur worden bekeken.

Om 14.00 uur geeft Geshe Ngawang Zopa een lezing over de betekenis van Avalokiteshvara en de mandala. De vertaling wordt verzorgd door Pellha. Aansluitend volgen een zuiveringsritueel en de ontbindingsceremonie van de mandala. Daarna maken de deelnemers een gezamenlijke wandeling naar de IJssel, waar het zand aan het water wordt toevertrouwd.

Het bijwonen van het maken van de zandmandala is gratis. Bezoekers wordt gevraagd de beelden niet aan te raken en de stilte en concentratie tijdens het proces te respecteren.